ยื่น ภ.พ.30 ล่าช้า โดนปรับเท่าไหร่ แก้อย่างไร

เพิ่งรู้ตัวว่าลืมยื่น ภ.พ.30 หรือเดือนนี้ไม่มียอดขายเลยจึงคิดว่าไม่ต้องยื่น? ทั้งสองกรณีเกิดขึ้นบ่อยกับธุรกิจที่เพิ่งจดภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) บทความนี้สรุปว่ายื่นล่าช้าแล้วต้องจ่ายอะไรบ้าง คิดเงินอย่างไร เบี้ยปรับลดได้เท่าไร และควรแก้ไขตามลำดับอย่างไรให้เสียเงินน้อยที่สุด

ใครต้องยื่น ภ.พ.30 และต้องยื่นภายในวันที่เท่าไร

ภ.พ.30 คือแบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่มรายเดือนของผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ใช้แจ้งภาษีขาย (VAT ที่เก็บจากลูกค้า) และภาษีซื้อ (VAT ที่จ่ายให้ผู้ขาย) ของแต่ละเดือน แล้วชำระส่วนต่างหรือยกเครดิตไป

มาตรา 83 แห่งประมวลรัษฎากร กำหนดให้ผู้ประกอบการจดทะเบียนยื่นแบบเป็นรายเดือนภาษีพร้อมชำระภาษี (ถ้ามี) ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ไม่ว่าจะได้ขายสินค้าหรือให้บริการในเดือนนั้นหรือไม่ก็ตาม

ข้อควรรู้เรื่องวันยื่นออนไลน์

• สิทธิขยายเวลา 8 วันใช้เฉพาะเมื่อยื่นทางอินเทอร์เน็ตตั้งแต่แรก และการยื่นจะสมบูรณ์เมื่อชำระภาษีครบแล้ว
• ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ตแต่เลยวันที่ขยายไปแล้ว จะไม่ได้สิทธิขยายเวลา เงินเพิ่มและจำนวนวันที่ใช้ลดเบี้ยปรับต้องนับตั้งแต่วันถัดจากวันที่ 15 (กำหนดตามกฎหมาย) ไม่ใช่วันถัดจากวันที่ 23
• ถ้าวันสุดท้ายตรงกับวันหยุด กำหนดจะเลื่อนไปวันทำการถัดไป เช่น ปฏิทินภาษีอากรของกรมสรรพากรเดือนตุลาคม 2569 ระบุวันยื่น ภ.พ.30 แบบกระดาษวันที่ 15 ต.ค. และทางอินเทอร์เน็ตวันที่ 26 ต.ค. 2569 (เพราะวันที่ 23 ต.ค. เป็นวันปิยมหาราช และ 24–25 ต.ค. เป็นวันเสาร์–อาทิตย์)
• มาตรการขยายเวลาออนไลน์เป็นมาตรการชั่วคราว ใช้กับแบบที่ครบกำหนดยื่นถึง 31 ม.ค. 2570 หลังจากนั้นต้องติดตามว่ามีประกาศขยายต่อหรือไม่

วันครบกำหนดของแต่ละเดือนตรวจสอบได้จาก ปฏิทินภาษีอากร ของกรมสรรพากร

เดือนที่ไม่มียอดขาย ต้องยื่น ภ.พ.30 ไหม

ต้องยื่น ตราบใดที่ยังเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เพราะมาตรา 83 เขียนไว้ชัดว่าต้องยื่นทุกเดือน "ไม่ว่าจะได้ขายสินค้าหรือให้บริการในเดือนภาษีนั้นหรือไม่ก็ตาม"

กรณีที่พบบ่อย เช่น

• ไม่มีทั้งยอดขายและยอดซื้อ: ยื่นแบบโดยแจ้งยอดเป็นศูนย์ตามความจริง
• ไม่มียอดขาย แต่มีภาษีซื้อ (เช่น ซื้ออุปกรณ์ จ่ายค่าเช่าที่มี VAT): ยื่นแบบแจ้งภาษีซื้อ ผลที่ได้คือมีภาษีชำระเกิน ซึ่งยกไปใช้เดือนถัดไปหรือขอคืนได้ (ดูหัวข้อภาษีซื้อมากกว่าภาษีขายด้านล่าง)
• หยุดกิจการชั่วคราว: ยังต้องยื่นทุกเดือนจนกว่าจะแจ้งเลิกกิจการและได้รับการถอนทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และถ้าหยุดเกิน 30 วัน ต้องแจ้งการหยุดประกอบกิจการชั่วคราวภายใน 15 วันตามมาตรา 85/12

ถ้าไม่ยื่นในเดือนที่ไม่มียอดขาย แม้จะไม่มีภาษีต้องจ่าย ก็ถือว่าไม่ยื่นแบบภายในกำหนดเวลา และมีโทษปรับทางอาญาตามมาตรา 90(2) ได้ นอกจากนี้ การไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ภาษีมูลค่าเพิ่ม อาจทำให้อธิบดีกรมสรรพากรใช้อำนาจตามมาตรา 85/17 สั่งเพิกถอนทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ซึ่งจะกระทบการออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้า

ยื่น ภ.พ.30 ล่าช้า ต้องจ่ายอะไรบ้าง

เมื่อยื่น ภ.พ.30 พ้นกำหนด ภาระที่อาจเกิดขึ้นมี 3 ส่วน แยกจากตัวภาษีที่ต้องชำระอยู่แล้ว

เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน หมายความว่า ช้าไป 1 วันก็เสียเงินเพิ่มเต็ม 1.5% และนับเดือนใหม่ทุกครั้งที่ข้ามวันครบรอบ ยิ่งยื่นช้า เงินเพิ่มยิ่งสะสม

ถ้าเข้าเงื่อนไขเบี้ยปรับหลายกรณีพร้อมกัน (เช่น ยื่นช้าและยื่นยอดไม่ถูกต้อง) เจ้าพนักงานจะคำนวณทุกกรณี แต่เรียกเก็บเบี้ยปรับเพียงกรณีเดียวที่ได้จำนวนมากกว่า ตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.81/2542 ข้อ 12

ยื่นเองก่อนถูกเรียกตรวจ เบี้ยปรับลดเหลือเท่าไร

มาตรา 89 เปิดให้งดหรือลดเบี้ยปรับได้ตามระเบียบที่อธิบดีกำหนด ซึ่งคือ คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.81/2542 (แก้ไขเพิ่มเติมล่าสุดโดยคำสั่งที่ ท.ป.369/2569 มีผล 3 ก.ค. 2569) ตามข้อ 5(1) ถ้าผู้ประกอบการยื่นแบบพร้อมชำระภาษีเอง โดยยังไม่ได้รับคำเตือนหรือหนังสือเรียกตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ เบี้ยปรับ 2 เท่าจะลดลงตามจำนวนวันที่ชำระช้า นับแต่วันพ้นกำหนดเวลาชำระภาษี

ถ้ารอให้เจ้าหน้าที่ตรวจพบก่อน อัตราจะสูงกว่ามาก ตามข้อ 5(2)–(3) ของคำสั่งเดียวกัน เช่น ถ้าได้รับหนังสือแจ้งให้ยื่นแบบแล้วจึงยื่นภายในเวลาที่แจ้ง เสีย 40% ของเบี้ยปรับ ถ้ายื่นหลังเวลาที่แจ้งเสีย 50% และถ้าเจ้าหน้าที่ตรวจพบและบันทึกความผิดไว้ เสีย 40% (ความผิดภายใน 1 ปีนับแต่จด VAT) หรือ 50% (หลังจากนั้น)

เงื่อนไขสำคัญ: การลดเบี้ยปรับเป็นอำนาจของเจ้าพนักงานประเมิน และใช้กับกรณีที่ไม่มีเจตนาหลีกเลี่ยงภาษีและให้ความร่วมมือด้วยดี (ข้อ 2) การยื่นแบบพร้อมชำระภาษีโดยยังไม่ได้รับคำเตือนให้ถือเป็นคำร้องขอลดเบี้ยปรับ (ข้อ 3) จึงไม่ต้องทำหนังสือแยก

ตัวอย่างการคำนวณ: ยื่น ภ.พ.30 ล่าช้า

สถานการณ์: บริษัท ก จำกัด ยื่น ภ.พ.30 แบบกระดาษ ของเดือนภาษี สิงหาคม 2569 ซึ่งครบกำหนดวันที่ 15 กันยายน 2569 (วันอังคาร) แต่ลืมยื่น

• ภาษีขาย 35,000 บาท
• ภาษีซื้อ 21,000 บาท
• ภาษีที่ต้องชำระ 14,000 บาท
• เบี้ยปรับเต็มตามมาตรา 89(2) = 14,000 × 2 = 28,000 บาท

บริษัทยื่นแบบพร้อมชำระเองในวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 โดยยังไม่ได้รับหนังสือจากสรรพากร ช้าไป 48 วัน

ยิ่งยื่นเร็ว ยิ่งเสียน้อย ถ้าบริษัทเดียวกันยื่นในวันที่ต่างกัน จะเสียเงินเพิ่มและเบี้ยปรับดังนี้

ตัวเลขทั้งหมดยังไม่รวมภาษี 14,000 บาท และค่าปรับอาญา

ถ้าเป็นเดือนที่ภาษีซื้อเท่ากับหรือมากกว่าภาษีขาย (เช่น ไม่มียอดขาย) จะไม่มีภาษีที่ต้องเสียในเดือนนั้น จึงไม่มีเงินเพิ่มและเบี้ยปรับ (ตรงกับตัวอย่างการคำนวณของกรมสรรพากรกรณีไม่ได้ยื่นแบบแต่มีภาษีชำระไว้เกิน) แต่ยังเป็นการไม่ยื่นแบบภายในกำหนด จึงยังอาจถูกเปรียบเทียบปรับทางอาญาตามมาตรา 90(2) ไม่เกิน 2,000 บาท ข้อควรระวัง: ถ้าภาษีขายมากกว่าภาษีซื้อ แต่ไม่ต้องจ่ายเงินเพราะใช้เครดิตภาษียกมาหักจนหมด จะไม่มีเงินเพิ่ม แต่ยังมีเบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีขายหักภาษีซื้อของเดือนนั้น (ลดได้ตามตารางด้านบนถ้ายื่นเอง)

ลืมยื่น ภ.พ.30 ต้องทำอย่างไร (ทีละขั้น)

1. ตรวจว่าค้างกี่เดือน เปิดดูประวัติการยื่นในระบบของกรมสรรพากรหรือแฟ้มเอกสาร บางครั้งไม่ได้ค้างแค่เดือนเดียว โดยเฉพาะเดือนที่ไม่มียอดขาย
2. รวบรวมใบกำกับภาษีขายและภาษีซื้อของเดือนที่ค้าง แล้วจัดทำรายงานภาษีขายและรายงานภาษีซื้อให้ครบก่อนคำนวณ
3. คำนวณภาษี เงินเพิ่ม และเบี้ยปรับที่ลดแล้ว ตามจำนวนวันที่ช้าจริง (ดูตารางด้านบน)
4. ยื่นแบบพร้อมชำระเงินให้เร็วที่สุด ทั้งภาษี เงินเพิ่ม และเบี้ยปรับ เพื่อให้ได้อัตราลดเบี้ยปรับในช่วงที่ต่ำที่สุด และก่อนได้รับหนังสือจากสรรพากร ยื่นได้ทั้งที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่และทางอินเทอร์เน็ต (เลือกยื่นแบบเกินกำหนดเวลา)
5. ชำระค่าปรับอาญาตามที่สรรพากรพื้นที่แจ้ง ส่วนนี้เป็นการเปรียบเทียบปรับโดยเจ้าหน้าที่ ควรติดต่อสำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่เพื่อสอบถามยอดและช่องทางชำระ
6. ป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ ตั้งเตือนก่อนวันที่ 15 ทุกเดือน และถ้ายื่นออนไลน์ อย่ารอจนวันที่ 23 เพราะระบบอาจหนาแน่นช่วงใกล้ครบกำหนด

ถ้ายื่นไปแล้วแต่ยอดผิด ไม่ได้ลืมยื่น ให้ใช้การยื่นแบบเพิ่มเติม (มาตรา 83/4) ซึ่งคิดเบี้ยปรับคนละแบบกับกรณียื่นช้า คือมาตรา 89(3) หรือ 89(4) เท่ากับ 1 เท่าของส่วนที่ขาดหรือคลาดเคลื่อน แล้วเลือกเก็บจำนวนที่มากกว่า ถ้ายื่นแบบเพิ่มเติมภายในกำหนดเวลายื่นแบบ ไม่ต้องเสียเบี้ยปรับ

ภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ทำอย่างไร

เดือนที่ภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ผลต่างคือ "ภาษีชำระไว้เกิน" ตาม มาตรา 84 ผู้ประกอบการเลือกได้ 2 ทาง

• ยกไปเป็นเครดิตภาษี ใช้ชำระภาษีในเดือนถัดไป เป็นทางที่ธุรกิจส่วนใหญ่เลือก เพราะไม่ต้องรอขั้นตอนคืนเงิน
• ขอคืนเป็นเงิน พร้อมกับการยื่นแบบ ภ.พ.30 ของเดือนนั้น ถ้าไม่ได้ขอคืนพร้อมแบบ ยังมีสิทธิยื่นคำร้องขอคืนภายใน 3 ปีนับแต่วันพ้นกำหนดยื่นแบบ (มาตรา 84/1) ในทางปฏิบัติ การขอคืนเป็นเงินมักต้องเตรียมเอกสารให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบก่อน

ข้อควรระวังสำหรับคนที่ยื่นช้า:

• เดือนที่มีภาษีชำระไว้เกินแล้วยื่นช้า ไม่มีภาษีต้องชำระ จึงไม่มีเงินเพิ่มและเบี้ยปรับ แต่ยังมีความผิดฐานยื่นแบบไม่ทันกำหนดตามมาตรา 90(2)
• ถ้ายกเครดิตไปใช้ในเดือนถัดไปเกินกว่าที่มีอยู่จริง ส่วนที่ขาดต้องชำระพร้อมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน จึงควรให้ยอดยกมาตรงกับแบบเดือนก่อนทุกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: ยื่น ภ.พ.30 ช้าไป 1 วัน โดนเท่าไหร่?
A: ถ้ามีภาษีต้องชำระ จะเสียเงินเพิ่ม 1.5% ของภาษี (เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน) และเบี้ยปรับที่ลดเหลือ 2% ของเบี้ยปรับ 2 เท่า หรือเท่ากับ 4% ของภาษี ถ้ายื่นพร้อมชำระเองภายใน 15 วันนับจากวันพ้นกำหนด รวมประมาณ 5.5% ของภาษี บวกค่าปรับอาญาไม่เกิน 2,000 บาทตามที่เจ้าหน้าที่เปรียบเทียบปรับ

Q: เดือนนี้ไม่มียอดขายเลย ไม่ยื่นได้ไหม?
A: ไม่ได้ ผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนแม้ไม่มียอดขาย ตามมาตรา 83 ให้ยื่นโดยแจ้งยอดตามความจริง ถ้าไม่ยื่นอาจถูกปรับทางอาญาไม่เกิน 2,000 บาทต่อเดือนที่ไม่ยื่น

Q: ยื่นออนไลน์ได้ถึงวันที่ 23 ใช่ไหม?
A: ใช่ สำหรับแบบที่ครบกำหนดยื่นตามกฎหมายถึง 31 ม.ค. 2570 ตามประกาศกระทรวงการคลัง และต้องยื่นทางอินเทอร์เน็ตตั้งแต่แรก ถ้าวันที่ 23 ตรงกับวันหยุดจะเลื่อนไปวันทำการถัดไป ควรเช็กปฏิทินภาษีอากรของกรมสรรพากรทุกเดือน

Q: เงินเพิ่ม 1.5% ขอลดได้ไหม?
A: โดยทั่วไปไม่ได้ ระเบียบการงดหรือลดของกรมสรรพากรที่ใช้กับกรณีนี้เป็นเรื่องเบี้ยปรับ ส่วนเงินเพิ่มตามมาตรา 89/1 คิดตามจำนวนเดือนที่ช้า ทางเดียวที่ลดได้คือยื่นและชำระให้เร็วที่สุด

Q: ค้างยื่น ภ.พ.30 หลายเดือน ต้องทำอย่างไร?
A: ต้องยื่นย้อนหลังทีละเดือนให้ครบ โดยแต่ละเดือนคำนวณเงินเพิ่มและเบี้ยปรับแยกกันตามวันครบกำหนดของเดือนนั้น และเรียงยอดเครดิตภาษียกมาให้ต่อเนื่องกัน ถ้าค้างหลายเดือนหรือไม่แน่ใจตัวเลข ควรให้ผู้ทำบัญชีตรวจเอกสารก่อนยื่น

สรุป

ภ.พ.30 ต้องยื่นทุกเดือนตราบใดที่ยังจด VAT อยู่ แม้เดือนนั้นไม่มียอดขาย กำหนดคือวันที่ 15 ของเดือนถัดไป หรือวันที่ 23 ถ้ายื่นออนไลน์ (สำหรับแบบที่ครบกำหนดถึง 31 ม.ค. 2570) ถ้าพลาดกำหนด ภาระมี 3 ส่วน คือ เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน เบี้ยปรับ 2 เท่าซึ่งลดเหลือ 2–20% ของเบี้ยปรับได้ถ้ายื่นเองก่อนถูกเรียกตรวจ และค่าปรับอาญาไม่เกิน 2,000 บาท ทางที่ช่วยประหยัดเงินได้มากที่สุดคือยื่นพร้อมชำระให้เร็วที่สุด เพราะทุกวันที่ผ่านไป อัตราเบี้ยปรับและเงินเพิ่มจะสูงขึ้นตามลำดับ

ถ้าธุรกิจของคุณค้างยื่น ภ.พ.30 อยู่ หรือไม่อยากต้องจำวันยื่นแบบทุกเดือน ทีมงานบริษัท พีพลัส การบัญชี จำกัด ช่วยตรวจยอดที่ค้าง คำนวณเงินเพิ่มและเบี้ยปรับ และดูแลการยื่น ภ.พ.30 พร้อม ภ.ง.ด.1/3/53 ให้ตรงเวลาทุกเดือนได้